हो! पण... (समुद्र)

रणरणत्या उन्हात, एका दुपारी,
एका शांत तळ्याकाठी बसलोय...
त्याचं निळाशार पाणी, का कोण जाणे,
मला समुद्राची आठवण करून देतंय...
अथांग समुद्राची...
माझी नजर क्षितिजापर्यंत नेणारा समुद्र...


...


मी ऊभाही होतो त्याच्या लाटेत,
जेव्हा माझ्या पायाखालची थोडीशी वाळू घेऊन घेली ती लाट...
मला स्वतः मध्ये, आत ओढून घेऊन गेली ती लाट...
कदाचित, पुढच्याच लाटेबरोबर पुन्हा किनाऱ्यावर सोडण्यासाठी...


...


तळ्याचं पाणी मात्र निश्चल आहे...
ना समुद्राचा गाज, ना निर्झराची झुळझुळ...
पण त्यामुळे माझंच प्रतिबिंब, मला पुन्हा पुन्हा दाखवणारं...
आणि मला हवंय ते, स्वतःच स्वतःला असं निरखून बघणं...
पण मग का कोण जाणे...
मी दगड टाकतो पाण्यात, आणि तरंग उठतात...
पुन्हा एकदा समुद्राची आठवण करून देणारे...
माझी नजर क्षितिजापर्यंत घेऊन जाणारा समुद्र...

अशाच एका संध्याकाळी...

(अशाच एका संध्याकाळी या नाटकामधली कविता...)

... ... ...टेकडीवरच्या घराला भेटायला येणारी, सोनेरी संध्याकाळ...
घरासमोरच्या बागेत, तो एकटाच बसलाय... तिची वाट बघत...
अचानक, आकाशात काळ्या ढगांची गर्दी होते;
सोबतीला, पावसाची एखादी हलकीशी सर;
हळुवार, पण अवखळ वारा...
इतक्यात, कुठल्याशा ढगामागून उन्हाची सुंदरशी तिरीप पडते;
अशाच एका संध्याकाळी... ... ...

अशाच एका संध्याकाळी, एकदा तुला भेटायचंय...
हात तुझा हातात घेऊन, काहीतरी सांगायचंय...

माहितीये मला, नेहेमीसारखीच येशील तू ...
कुठलीही न देता चाहूल;
मनात उठेल भावनांचं प्रचंड काहूर...

पण माझ्या रागाचा, चढला असेल पारा;
"हे काय गं तुझं, नेहमीच उशीरा"

ती: "अरे हो हो, चोरून भेटायचं, म्हणजे होतोच थोडा उशीर;
       आणि माहितीये माहितीये, आपण मोठ्ठे वक्तशीर!"

तो: "नाकावरचा राग, पडेल बरं का महाग ;
     आज तुम्हाला हसायला, आम्ही पाडणारच भाग"

ती: "काहीही  करा, आम्ही मुळीच हसणार नाही;
      गालावरची खळी, आज अजिबात दिसणार नाही"

तो: "आमचं सोडा हो, पण या फुलाचं काय?
      तुमच्या सारखं, आज हे ही रुसलंय..."

(ती हसते...)

तो: "आता कसं, सुंदर दिसतयं...
      तुमच्या कडे बघून, गालातल्या गालात हसतंय!"

ती: "तुमच्या समोर, आमचं खरंच काही चालत नाही;
      आमचं मन मुळी, आमच्या जवळ राहातच नाही"

तो: "आमचं तरी मन आमच्याकडे कुठंय?
      अलगदपणे ते या खळीत लपलंय,
      पण आज मात्र आमच्यावर, कुणीतरी रुसलंय"

 ती: "रुसवा, फुगवा चार क्षण, सारं सारं प्रेम फक्त..."
तो: "अबोल, अव्यक्त, निःशब्द, अनासक्त!"

ती: "मनातलं सारं, शब्दांशिवाय कसं कळतं?"
तो: "जसं, डोळ्यांमधून हळुवार नातं जुळतं"

ती: "कोण कुठले दोन जीव, सारं आपलं वाटू लागतं"
तो: "अशाच एका वळणावरती, सगळं आयुष्यच बदलून जातं!"

समुद्र

(मोहितच्या अजून एका सुंदर कवितेचं अभिवाचन करायचा प्रयत्न केलाय, आणि त्याचा विडीयो पोस्ट केलाय. सोबत कविता सुद्द्धा पोस्ट करतोय.)

आज समुद्र येईल स्वप्नात तुझ्या
अलगद पाउस झेलत असणारा
त्याच्या लाटांवर तुझी स्मिते
... सहज हेलकावत असणारा....

म्हणशील तू हा इतका खारट
तरी हसतो इतका गोड कसा ?
उत्तरातही स्मित देऊनी
नुसता गप्प गप्प बसणारा...

मग, सहजपणे तू त्याच्याशी
गप्पा मारू लागशील...
तेव्हा, लाटांइतक्याच हळुवारपणे,
सारं तुझं ऐकून घेणारा...

असंख्य विचारांनी भरलेलं तुझं मन,
त्याच्यासारखंच... अथांग !
अन, बोलता बोलता भरून आलेले तुझे डोळे,
लाटांवरून दूर दूर, क्षितिजापर्यंत नेणारा...

मग तू होशील गप्प गप्प,
डोळे मात्र बोलू लागतील...
तेव्हा, ओघळणारा तुझा प्रत्येक अश्रू,
अलगदपणे टिपणारा...

शेवटी सारं बोलून झाल्यावर,
हलकं हलकं वाटल्यावर,
...पुन्हा म्हणशील तू हा इतका खारट
तरी हसतो इतका गोड कसा ?
उत्तरातही स्मित देऊनी
नुसता गप्प गप्प बसणारा...

डोळे कोरडे झाल्यावर,
मिस्कील हसशील स्वतःवर
हीच भावनांची भारती ओहोटी
शिंपल्या शिंपल्यात जपणारा....

एकटक त्याच्याकडे बघून
थोड गंभीर मनात म्हणशील
आपलेच अश्रू टिपून टिपून
हा इतका खारट होणारा? ...

तरी शांत शांत भासणारा....

मग म्हणणार नाहीस तू..
हा इतका खारट, तरी हसतो इतका गोड कसा ?
तरी नेहमीसारख स्मित देऊन
नुसत गप्प गप्प बसणारा...

आज समुद्र येईल स्वप्नात तुझ्या...

                             -- मोहित

स्वानंद

(मला आत्तापर्यंत मिळालेली सर्वांत सुंदर भेट !  इन्जिनिअरिन्गच्या शेवटी माझ्या मित्रानी, मोहितनी, दिलेली.  मला मान्य आहे कि, तुला  Thank you म्हटलं पाहिजे.  पण खरं सांगू का, ही भेट त्याच्या फार पलीकडची आहे मोहित !!!)



तुम्ही  पाहिलं  असेल  कुणाला  दारू  चढताना,
कुणाला  भांग  चढताना,
अहो  कुणाला  सिगरेटही  चढताना  . . .
पण  आमच्या  स्वानंदला  ना  'संध्याकाळ'  चढते !
चढता  चढता  संध्याकाळ   एक  सुंदर  रात्र  होते
काठोकाठ  भरलेलं  मद्याचं  पात्रं  होते  . . .

पात्र  म्हणजे ?
अहो,  पात्र  म्हणजे  काचेचा  सुंदर  निमुळता  ग्लास
मग  स्वान्ड्या  ती  संध्याकाळ  हळूहळू  पितो
                               अन  वागतो  एकदम  झक्कास

सकाळी  स्वानंद  एकदम  सिरीयस,  शांत,  सालस
                                                  लेखक  वाटतो
पण  संध्याकाळी  अवखळपणा  त्याच्या  अंगाखांद्यावर
                                                            नाचतो

मग  स्वान्ड्या  उडतो  काय ?  हसतो  काय ?
        रडतो  काय ?  खेचतो  काय ?
म्युझिक  मिळालं  की हलवतो  आपले  बारीक  बारीक
                       हात  पाय  . . .


आता  तर  एकच  घोट  पिऊन  झालेली  असते  'संध्याकाळ'
मग  स्वान्ड्या  मस्तपैकी  pillar ला  रेलून  उभा  राहतो 
अन  ऐटीत  आणखी  एक  घोट  घेतो 
मग  ग्लास  असा  प्रकाशात  उंचावत ,
किती  उरलीये  संध्याकाळ  ते  बघून  घेतो  . . .

अजून  संध्याकाळ  बरीच  उरली  असते
पण  तिला  रात्रीची  कविता  स्फुरली  असते
मग  तिलाही  प्रश्न  पडतो,  कवि  कोण ?
स्वानंद  की  . . .   . . .
असो  . . .

दारूत  सोडा  टाकावा  ना  तशी  हळूच  रात्र  त्या
                                               ग्लासात  पडते
पण  कसय,  सोड्यानी  जरा  नशा  कमी  होते
पण...  रात्र  पडली  ना,  कि जरा  लवकर  चढते

मग  स्वानंद  गाणी  गातो  . . .  विचित्र  गाणी  . . .
स्वानंदी  स्वानंद  कढे  . . .  वगैरे  . . .  वगैरे  . . .

लोकांना  नाही  झेपत,  पण  तो  संध्याकाळ  पिऊन
स्वानंद  घेत  असतो  . . .   . . .

असाच  स्वानंद  चालत  रहातो  रात्रभर  . . . 
संध्याकाळच्या  सोबतीला  . . . 
अन  मग  संपते  संध्याकाळ  . . .  पण

स्वानंद  ठेऊन  देतो  दोन  थेंब  त्या  ग्लासात
फक्त  उद्याच्या  आठवणीसाठी  . . .  . . . 

                                  --  मोहित

एकदा

आकाशाची अथांग निळाई, 

         एकदा डोळ्यांत शोषून घ्यायाचीये;

अन त्या निळ्या डोळ्यांनी, 

         ढगांची मऊ मऊ स्वप्नं पहायचीयेत...

घोळवायचय गळ्यामध्ये, 

         एकदा झऱ्याचं झुळझुळणं;

अनाम कुणाच्या ओढीनं, 

         एकसंध वाहत राहणं...

समुद्राच्या लाटांचा आवाज, 

         कानांमध्ये भरून घ्यायचाय;

मनाला पूर्ण मोकळं करून, 

         त्याच्यामध्ये साठवायचाय...

मोठ्या, उजाड माळरानावरचा, 

         एकटा पिंपळ व्ह्यायचय एकदा;

व्यापून टाकणाऱ्या शांततेत,

         एकटंच सळसळायचय एकदा...

कुणासाठी तरी एकदा, उंच एखाद्या कड्यावरून,

         धबधब्यासारखं झोकून द्यायचय;

टोकदार, माजुर्ड्या खडकांवर,

         निर्भीडपणे कोसळायचय...

भल्यामोठ्या घराच्या, कुठल्याशा कोपऱ्यामधला,

         कच्च अंधार व्ह्यायचय एकदा;

अन भीती बनून कुणाच्यातरी,

         मनाला वेढून घ्यायचय एकदा...

अवसेच्या अंधाऱ्या रात्रीशी एकदा, 

         चांदण्या होऊन बोलायचय;

आपल्या फक्त अस्तित्वानं, 

         तिला मोहरून टाकायचंय...

कुठल्याशा वेड्या कवीची, 

         अनाम कविता व्ह्यायचय एकदा;

अन वाचणाऱ्या प्रत्येकाला, 

         हळुवार कवेत घ्यायचय एकदा...  

स्वान्ड्यारावांची PhD

(माझ्या पासपोर्ट मिळवण्याच्या अन नंतरच्या PhD application च्या काळात मी सर्वात जास्त जर कुठल्या मित्राकडे रडलो असेन, तर तो अभ्या (अभिषेक) काकडे (उर्फ चोच्या). पठ्ठ्यानी तेव्हा माझं सगळं ऐकून घेऊन, मित्रधर्म पाळला. पण नंतर मात्र त्यानी, या सगळ्या 'प्रकरणा'वरून माझी खेचायचा एकही chance सोडलेला नाही. (थोडक्यात, अजूनही तो मित्रधर्म पाळतोय :) )
तर, या सगळ्या 'भानगडी'वर काहीतरी लिही, असं त्यानी मला हज्जारदा सांगूनही मी अजून तरी काही लिहिलेलं नाहीये. कारण काहीही असो - काही विशेष अंगभूत 'गुणांचा' (जसे, आळस) प्रभाव म्हणा किंवा स्वतःच्या गंडण्याकडे तिऱ्हाईतपणे पाहण्यासाठी लागणाऱ्या मोठेपणाचा अभाव म्हणा. पण आमचे अभ्याराव बाकी जिद्दी आणि हुशार. जिद्दी यासाठी की आमच्या 'कर्तृत्वावर' काहीतरी लिहिलं जावं यासाठीचे प्रयत्न त्यानी सोडले नाहीत. आणि हुशार यासाठी की स्वतः लिहिण्याच्या फंदात काही तो पडला नाही. पण त्यानी माझे सगळे पराक्रम त्याच्या मैत्रिणीला - त्रिपुराला - सांगितले, आणि तिनी चक्क त्यावर एक झक्कास कविता लिहिली! आता अभ्याला Thank you म्हणायला, माझी शौर्यगाथा कथन करण्यामागचे त्याचे विचार फार स्वच्छ होते असं काही मला वाटत नाही :) पण केवळ त्यानी केलेल्या वर्णनावरून - जे किती भयानक असेल हे मी imagine करू शकतो - इतकी सुंदर कविता केल्याबद्दल त्रिपुराला खूप खूप धन्यवाद...!!! )

स्वान्ड्यारावांची PhD

M. Tech. ची धांदल संपता संपताच,
पुढच्या degreeची लागली हाव...
परदेशी जाऊनच करीन PhD,
ठरवून बसले आमचे स्वान्ड्याराव !

केला अर्ज मग पासपोर्टसाठी,
पाहिला टाकून पहिला डाव...
५०,००० तही मिळेना पासपोर्ट तरीही,
भरत राहिले ब्यागा स्वान्ड्याराव !

चालवली घरे वकिल, जज्जांची,
वेळोवेळी घेतली कोर्टात धाव...
थोपटून आपले दंड पोलादी,
PhD साठी राहिले लढतच स्वान्ड्याराव !

ऐटीत दिली पार्टी सांगत,
पुढल्यावेळी असेल नवा गाव...
या वेळीही म्हणू सगळे तसंच,
पार्टी मात्र द्या ... स्वान्ड्याराव !

आभ्या, विशल्या पोचले U.K. त,
बारक्याला मिळाला गडचिरोलीत भाव...
G.R.E. मध्ये काढूनही स्कोर मजबूत,
राहिले बघत वाट स्वान्ड्याराव !

कुठूनही यावा एकदाचा call,
university चे नसेना ऐकीवात नाव...
प्रार्थना शनीला आम्हा पामरांची,
PhD ला जावे आमचे स्वान्ड्याराव !

- त्रिपुरा

गूढ

लपले आहे,
मनात काही खोल, गुढसे;
विचार कोणता डोकाविल,
त्याचे टाकित फासे...

विचार-वादळ भयाण जेव्हा,
मनात उठते;
केंद्र तयाचे तिथेच कोठे,
दडले असते.

अनाम कुणास्तव,
मनास जेव्हा हुरहूर वाटे;
मृदगंधापरी सुगंध सुंदर,
तिथेच दाटे.

भडकुनी वणवा रागाचा,
मन लाही जेव्हा होते;
पेटविणारी ठिणगी पहिली,
तिथेच पडली असते.

हात कुणाचा आहे हाती,
भासे जेव्हा;
उमले सुंदर कळी चिमुकली,
तिथेच तेव्हा.

मनास पुसले,
"सांग मना,
हे गूढ कोणते?"

वदले मन, "हे,
गूढ निरंतन,
तुझ्याप्रमाणे,
स्वतः स्वतःचा,
शोध घेते ! "